ในบรรดาพืชตระกูลหญ้า ต้นไผ่ นับว่าเป็นพืชในตระกูลที่มีลำต้นสูงที่สุดและเติบโตได้ดีในทุกทวีปทั่วโลก ด้วยลักษณะลำต้นที่โดดเด่นสูงตระหง่าน จึงคล้องกับความเชื่อของคนโบราณด้านความเป็นสิริมงคลแก่คนในเรือนชาน ทำให้ต้นไผ่กลายเป็นไม้มงคลอีกชนิดหนึ่งที่คนนิยมปลูกไว้ประดับบ้านกันอย่างแพร่หลายมาอย่างยาวนานและมีหลากหลายสายพันธุ์ให้เลือกสรรตามความชอบความเหมาะสมของพื้นที่ปลูก
ความเชื่อเกี่ยวกับไม้มงคล
ตามความเชื่อโบราณและตำราฮวงจุ้ยของจีน ต้นไผ่ นับว่าเป็นไม้มงคลเสริมสิริมงคลให้แก่บ้านและผู้อยู่อาศัยโดยเชื่อว่าเป็นไม้ให้คุณด้านการส่งเสริมให้คนในบ้านมีความมุ่งมั่น มีสติปัญญา โอบอ้อมอารี กตัญญูรู้คุณ และเป็นสัญลักษณ์แห่งความสง่างาม อีกทั้งในด้านความเชื่อของคนไทยโบราณเชื่อว่าต้นไผ่ เป็นไม้ประจำปีเกิดของคนปีมะแม เป็นไม้ให้คุณด้านความซื่อสัตย์สุจริต ไม่คดโกง ประกอบสัมมาอาชีวะด้วยความตั้งใจดีมีคุณธรรม นั่นมาจากลักษณะพื้นฐานของต้นไผ่ นั่นเองที่เจริญเติบโตได้ในทุกที่ แต่ก่อกิ่งก้านเหยียดตรงสูงตระหง่านและเรียบเนียน และด้านในปล้องมีเนื้อขาวบริสุทธิ์นั่นเอง
ตำแหน่งที่เหมาะสมแก่การปลูกภายในบริเวณบ้าน
ไม้มงคลชนิดนี้ คนไทยนิยมปลูกไว้ในบริเวณบ้านไม่ว่าจะเป็นบริเวณที่โล่งกว้างหรือริมรั่วหน้าบ้าน เพื่อเสริมคุณด้านความเป็นสิริมงคล นิยมปลูกในวันเสาร์ และปลูกในทิศตะวันออกเพื่อให้ต้นไผ่ชูกิ่งก้านรับแสงอาทิตย์ในยามเช้าได้อย่างสวยงาม นอกจากนั้นยังมีพันธุ์ต้นไผ่ให้เลือกปลูกได้ตามความชอบและความเชื่อเพิ่มเติมอีกหลายสายพันธุ์ ไม่ว่าจะเป็น ไผ่เหลือทอง ไผ่สีสุข ไผ่น้ำเต้า และที่นิยมปลูกกันมากเห็นจะเป็นไผ่สีสุก ด้วยเชื่อว่านอกจากจะนำพาความสำเร็จ ความเจริญมาสู่ครอบครัวแล้ว ยังเชื่อว่านำพาความสุขมาให้แก่ผู้ปลูกอีกด้วยดังคำอวยพรที่ว่า “มั่งมีศรีสุข”
ส่วนประกอบของต้นไผ่
ด้วยความเป็นพืชในตระกูลหญ้า ที่มีลำต้นสูงที่สุดในบรรดาพืชในตระกูลนั้น ทำให้ไผ่เป็นตนไม้ที่มีอายุยืนยาว ขยายพันธุ์ด้วยหน่อจากเหง้าใต้ดินแตกออกเป็นกอแตกยอดสู่พื้นดินและเจริญเติบโตเป็นลำต้นสูงตะหง่านเหนือพื้นดิน
ลักษณะของลำต้น
ลำต้นของไผ่จะสูงเรียว ผิวเรียบมีกาบใบตรงข้อปล้องซึ่งจะหลุดไปเมื่อไผ่เติบโตขึ้น เนื้อไม้แข็งเรียบเนียน มีสีเขียว ใต้ลำต้นจะแตกแขนงหน่อไม้ที่มีลักษณะอวบอมน้ำ ซึ่งสามารถนำมาปรุงอาหารรับประทานได้ เมื่อหน่อไม้แทงยอดทะลุพื้นดินจะเจริญเติบโตเป็นต้นไผ่สูงเพรียวลำใหม่
ราก
ต้นไผ่จะมีรากฝอยเล็ก ๆ อยู่บริเวณรอบเหง้าใต้ดิน มีน้ำตาล ซึ่งเป็นระบบรากแก้วในการดูดซับอาหารหล่อเลี้ยงลำต้น
ใบ
มีลักษณะทรงรีเรียวยาว สีเขียวพร้อมมีขนสากๆ แตกยอดใบตามกิ่งก้านบริเวณข้อของลำต้นเรียงสลับกันไปตามปล้องมองดูคล้ายขนนกเรียงรายตามต้นไปจนถึงยอดไผ่
ดอก
ช่อดอกต้นไผ่จะออกตามกิ่งและซอกใบ บนปลายก้านช่อเป็นกระจุก ๆ ลักษณะของดอกทรงรีเล็ก ๆ และให้ดอกสีขาวนวล
สายพันธุ์ยอดนิยมต้นไผ่
เนื่องด้วย ต้นไผ่ เป็นพันธุ์ไม้ที่สามารถเจริญเติบโตได้เกือบทุกที่ทั่วโลก ทำให้ก่อเกิดสายพันธุ์ที่หลากหลาย สำหรับสายพันธุ์ที่นิยมปลูกไว้ประดับบ้านเพื่อเสริมสิริมงคลให้แก่คนในบ้าน ได้แก่ ไผ่กวนอิม ไผ่เงิน ไผ่สีสุก ไผ่เหลืองทอง ไผ่น้ำเต้า และไผ่เตี้ย ที่นอกจากจะให้ความหมายดีแล้ว ยังสามารถนำมาปลูกประดับตกแต่งสวนสวย ริมแนวรั้วบ้าน หรือลงกระถางไว้ประดับตกแต่งอาคารได้อีกด้วย โดยเฉพาะ ต้นไผ่เงิน ไม้ประดับสไตล์ไผ่แคระที่นอกจากจะให้ความสวยงามแล้ว ยังมีประโยชน์ต่อสัตว์เลี้ยงพวกสุนัข แมว และกระต่าย เพราะอุดมไปด้วยวิตามินที่มีประโยชน์ต่อสัตว์เลี้ยงแสนรัก
วิธีการปลูกต้นไผ่ให้เจริญงอกงาม
สำหรับการปลูกต้นไผ่ให้เจริญงอกงามนั้นขึ้นอยู่กับแต่ละสายพันธุ์ แต่สำหรับสายพันธุ์ที่คนไทยนิยมปลูกไว้ประดับบ้าน จะเป็นไผ่สายพันธุ์เล็ก ไม่ว่าจะเป็นไผ่เงิน ไผ่สีสุก ไผ่น้ำเต้า นั้นจะปลูก 2 วิธีคือ ปลูกในแปลงปลูก หรือตามรั้วบ้าน เพื่อกันลมกันแดด ให้ความร่มรื่น และปลูกในกระถาง เพื่อประดับอาคารบ้านเรือนให้สวยงาม ซึ่งการปลูกต้นไผ่ให้เจริญงอกงามนั้นควรทำควบคู่ไปกับการดูแลรักษาที่ดีนั่นเอง
วิธีการดูแลรักษา
แสง
ไผ่ชอบแสงแดด ดังนั้นควรปลูกไว้กลางแจ้งหรือใส่กระถางไว้บริเวณที่แสงส่องถึง
น้ำ
ไผ่ชอบน้ำปานกลางให้น้ำวันละ 5-7 ครั้งพอประมาณ
ดิน
ดินที่เหมาะสำหรับปลูกไผ่จะเป็นร่วนหรือดินปลูก
ปุ๋ย
สามาถให้ปุ๋ยได้ทั้งปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก และปุ๋ยเคมี ปีละ 2-4 ครั้ง
คุณประโยชน์ที่ได้จากต้นไผ่
นอกจากต้นไผ่จะให้คุณด้านความเชื่อที่มีผลต่อจิตใจคนในบ้านแล้ว ต้นไผ่ยังให้ประโยชน์สารพัดไม่ว่าจะเป็นการนำหน่อไม้มาทำอาหาร เมล็ดสามารถรับประทานแทนข้าวได้ และใบไผ่อ่อนยังมีสรรพคุณเป็นยาช่วยขับปัสสาวะได้อีกด้วย นอกจากนั้นต้นไผ่ยังสามารถนำไปใช้ประโยชน์ด้านอุตสาหกรรมเครื่องใช้จากไม้ซึ่งเป็นที่นิยมมากในคนยุคปัจจุบัน
ราคาต่อต้นโดยประมาณ
สำหรับราคาโดยประมาณของต้นไผ่นั้น ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ที่เลือกสรรมาปลูก โดยสนธิแล้วราคาต้นกล้าไผ่จะเริ่มต้นตั้งแต่ 25 บาทขึ้นไป ส่วนไผ่ประดับจะขึ้นอยู่กับขนาดของลำต้นซึ่งบางพันธุ์อาจสูงถึง 1,500 บาท/ต้น
