แคคตัส หรือกระบองเพชร เป็นอีกหนึ่งพันธุ์ไม้ที่เคยเป็นกระแสนิยมของเหล่าฮิปสเตอร์อยู่ช่วงหนึ่ง จนถึงตอนนี้กระแสก็ยังแรงไม่มีแผ่ว ด้วยความที่เป็นพืชที่ดูแลง่าย ไม่ต้องรดน้ำบ่อย จึงทำให้ถึงแม้จะลืมรดน้ำนานแค่ไหน เจ้าแคคตัสนี้ก็ยังมีชีวิตอยู่รอดได้อย่างไร้กังวล
แต่อย่างไรก็ตาม การดูแลแคคตัสอย่างถูกต้อง จำเป็นต้องเรียนรู้และศึกษาวิธีดูแลอย่างถูกต้อง เพื่อให้ต้นแคคตัสอยู่กับเราไปนาน ๆ และในบทความนี้เราได้รวบรวมทุกข้อมูลที่คุณอยากรู้เกี่ยวกับต้นแคคตัสมาฝากคุณผู้อ่านทุก ๆ ท่าน
ความเชื่อเรื่องไม้มงคลเกี่ยวกับต้นแคคตัส
ต้นแคคตัสเป็นพันธุ์ไม้ที่นอกจากจะดูแลง่ายและมีความเก๋ในตัวมันเองแล้ว ยังมีความหมายดี ๆ เกี่ยวความเชื่อเรื่องไม้มงคลซ่อนอยู่อีกด้วย โดยแคคตัสถูกเชื่อว่าจะช่วยส่งเสริมในเรื่องของการเงิน หากใครที่สามารถปลูกต้นแคคตัสให้เติบโตออกดอกสวยงามได้นั้น แสดงว่ากำลังจะมีโชคลาภ อีกทั้งยังมีความเชื่อด้วยว่าต้นแคคตัสจะช่วยปัดเป่าความโชคร้ายออกไปจากชีวิต อีกทั้งผู้คนยังนิยมให้ต้นแคคตัสเป็นของขวัญหรือของฝากให้กับคนที่รัก เพราะเชื่อว่าจะช่วยให้อายุยืนนานอีกด้วย
ปลูกต้นแคคตัสบริเวณไหนให้เติบโตดี
ขึ้นชื่อว่าแคคตัส เราต่างก็รู้กันดีว่าต้นไม้ชนิดนี้นั้นชื่นชอบแสงแดดเป็นที่สุด ดังนั้น สถานที่ที่เหมาะจะปลูกต้นแคคตัสมากที่สุด คือ บริเวณที่มีแสงแดดส่องถึง แต่แคคตัสนั้นไม่ค่อยจะชอบความชื้นสักเท่าไหร่ ดังนั้น อาจจะต้องเลือกสถานที่ที่ไม่ค่อยโดนฝนและความชื้นจะเหมาะที่สุด
ส่วนประกอบของแคคตัส มีอะไรบ้าง
ลักษณะลำต้น
แคคตัส ถือเป็นพืชที่มีลักษณะโดดเด่นแปลกตาต่างไปจากพืชชนิดอื่น ๆ เพราะเป็นพืชที่มีลักษระลำต้นที่หลากหลายแตกต่างกันออกไปตามแต่สายพันธุ์ อีกทั้งยังมีหนามรอบลำต้น โดยลำต้นของแคคตัสเกือบทุกสายพันธุ์จะไม่มีใบ
ลักษณะใบ
อย่างที่ได้กล่าวไปข้างต้นแล้วว่าแคคตัสหรือกระบองเพชรนั้นเป็นพืชที่ไม่มีใบ เนื่องจากแคคตัสเป็นพืชที่พบได้ในทะเลทราย จึงได้วิวัฒนาการใบให้เล็กลงมากลายเป็นหนามเพื่อลดการคายน้ำและมีชีวิตรอดในสภาพแวดล้อมที่โหดร้าย
ลักษณะดอก
แคคตัสเป็นพืชที่ออกดอกยากมาก อีกทั้งยังออกดอกก็ต่อเมื่อต้นโตเต็มที่แล้วเท่านั้น คนส่วนใหญ่จึงไม่ค่อยมีโอกาสได้เห็นดอกต้นกระบองเพชรกันมากนัก แต่เมื่อออกดอกแล้ว ดอกจะมีความสวยงามมาก ๆ
ลักษณะผล
หลาย ๆ คนอาจจะไม่รู้ว่าต้นแคคตัสก็มีผลกับเขาด้วยเหมือนกัน โดยผลจะมีลักษณะเป็นทรงกลม ทรงไข่ หรือทรงกระบอก มีสีสันสดใส ลักษณะผลเรียบเป็นมัน บางสายพันธุ์มีหนามปกคลุม บางสายพันธุ์เมล็ดของแคคตัสจะแทรกอยู่ตามผล
สายพันธุ์ของต้นแคคตัส มีอะไรบ้าง
ต้นแคคตัสนั้นมีอยู่ 3 สายพันธุ์ที่เป็นที่นิยมปลูกในบ้านเรา ดังนี้
1. สายพันธุ์ยิมโนคาไลเซียม
แคคตัสสายพันธุ์นี้ถือเป็นสายพันธุ์ที่ดูแลง่ายที่สุด เพราะสามารถมีชีวิตอยู่รอดได้แม้ในที่แสงน้อย มีลักษณะลำต้นเป็นทรงกลม ๆ หรือแบน ๆ มีหนามแยกออกจากกัน สามารถแตกดอกได้ที่บริเวณรอยแยกของหนามนั้น
2. สายพันธุ์แอสโตรไฟตัม
เป็นแคคตัสอีกหนึ่งสายพันธุ์ที่นิยมปลูกกันมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่นักสะสมแคคตัส มีทั้งชนิดที่มีหนามและไม่มีหนาม มีจุดเล็ก ๆ ขาว ๆ อยู่บนลำต้น และมักออกดอกที่บริเวณยอดหนาม
3. สายพันธุ์อีชินอปซิส
โดยส่วนมากแคคตัสสายพันธุ์นี้มีลำต้นกลม ๆ แป้น ๆ บางชนิดเมื่อโตขึ้นจะเปลี่ยนเป็นทรงกระบอก ลักษณะดอกมีก้านยาว และมักมีหนามทั่วบริเวณลำต้น
วิธีขยายพันธุ์แคคตัส ทำได้อย่างไรบ้าง
วิธีการขยายพันธุ์ต้นแคคตัส สามารถทำได้ 4 วิธีที่เป็นที่นิยม ดังนี้
การปักชำหน่อ
การปักชำหน่อสามารถทำได้ง่าย แถมต้นแคคตัสยังโตไว วิธีนี้นิยมใช้กับสายพันธุ์ที่สามารถแตกหน่อได้ง่าย เช่น สายพันธุ์ยิมโนคาไลเซียม แมมมิลลาเนีย และไม้อวบน้ำ เป็นต้น
การเพาะเมล็ด
การเพาะเมล็ดมีข้อดีตรงที่ระบบรากของแคคตัสจะมีความแข็งแรง แต่ข้อเสีย คือ ลักษณะของต้นลูกจะแตกต่างจากต้นพ่อแม่
การต่อยอด
ศัพท์ของชาวแคคตัสมักเรียกวิธีนี้ว่าการกราฟต์ เป็นการนำเอาแคคตัสมาต่อติดกับยอดของอีกต้น ช่วยให้แคคตัสแข็งแรงและเติบโตได้อย่างรวดเร็ว ถือเป็นวิธีที่นิยมกับสายพันธุ์ที่โตช้ามาต่อกับยอดบนต้นที่โตไว เพื่อเร่งการเจริญเติบโตของต้นลูกนั่นเอง
การปักชำใบ
วิธีนี้ทำได้โดยการเด็ดเอาใบที่บริเวณโคนต้นมาวางหงายหรือปักลงไปในวัสดุปลูก ทิ้งไว้ประมาณ 1-2 สัปดาห์ โดยรดน้ำตามปกติ ยอดและรากจะค่อย ๆ แตกออกมาจากใบเดิมที่ทำการปักชำไว้
วิธีปลูกแคคตัส ปลูกอย่างไรให้ต้นสวย
วิธีการปลูกแคคตัสนั้นสามารถทำได้ไม่ยาก โดยเริ่มต้นจากการใส่วัสดุรองที่ก้นกระถางประมาณ ⅓ ของความสูงกระถาง เพื่อให้น้ำระบายออกไปได้ดี จากนั้นให้ใส่ดินลงไปให้พอดีกับขนาดต้นและราก นำแคคตัสลงไปปลูก โดยวางต้นให้กึ่งกลางและค่อย ๆ ตักดินใส่รอบ ๆ โคนต้น ใส่เว้นขอบกระถางประมาณ 1 เซนติเมตร
วิธีดูแลแคคตัส ดูแลง่าย ไม่เรื่องเยอะ
ต้องการแสงแบบไหน
แคคตัสเป็นพืชที่ชอบแสงแดด แนะนำให้ปลูกและตั้งไว้ในบริเวณที่แสงแดดส่องถึงได้ตลอดทั้งวัน หากวางไว้ในที่ร่มหรือแสงแดดไม่เพียงพอ จะส่งผลต่อการเจริญเติบโต หรืออาจมีสีซีด ไปจนถึงอาจจะไม่ออกดอกเลย
ให้น้ำอย่างไร
เนื่องจากแคคตัสเป็นพืชที่มีต้นกำเนิดมาจากทะเลทราย และได้วิวัฒนาการใบมาให้เป็นหนามเพื่อลดการระเหยและการคายน้ำ จึงเป็นพืชที่ไม่ต้องการน้ำมากนัก สามารถรดน้ำได้สัปดาห์ละ 1-2 ครั้งในช่วงหน้าร้อน หากเข้าหน้าฝนให้ลดปริมาณการให้น้ำลงมาหน่อย และลดปริมาณการรดน้ำลงไปอีกเมื่อเข้าสู่ฤดูหนาว เพราะเป็นช่วงที่แคคตัสเข้าสู่ช่วงจำศีล
ดินที่ปลูก ควรเป็นอย่างไร
ดินที่ใช้ปลูกแคคตัส นิยมใช้เป็นดินถุง เพราะสามารถหาซื้อได้ง่าย แต่คุณยังสามารถใช้ดินประเภทอื่น ๆ ในการปลูกแคคตัสด้วยได้เช่นเดียวกัน เช่น หินภูเขาไฟ หินลาภาดำ ทราย กากมะพร้าวสับ หรือเพอร์ไรท์ เป็นต้น
วิธีให้ปุ๋ย ให้เติบโตเร็ว
ปุ๋ยที่เหมาะกับใช้กับต้นแคคตัส คือ ปุ๋ยละลายช้า ออสโมโค้ท เพราะใส่เพียงครั้งเดียวก็สามารถอยู่ได้ยาวนานถึง 5-6 เดือน ความถี่ในการใส่ปุ๋ยอยู่ที่ 2 ครั้งต่อปี
ประโยชน์ของต้นแคคตัส ต้นไม้นี้ดีอะไร
ประโยชน์ของต้นแคคตัสที่เป็นที่ทราบกันดี คือ เป็นไม้ประดับที่มอบความสวยงาม เพราะแคคตัสเป็นพืชที่มีความหลากหลายทางกายภาพสูง อีกทั้งยังมีหลากหลายสี คนจึงนิยมปลูกเพื่อประดับห้อง แต่นอกจากประโญชน์ในการนำมาประดับเพื่อความสวยงามแล้ว แคคตัสยังมีประโยชน์ทางด้านสุขภาพด้วย ดังนี้
- อุดมไปด้วยไฟเบอร์คุณภาพสูง
- ช่วยลดการดูดซึมของไขมันสู่ร่างกาย
- ช่วยลดความอ้วน ควบคุมการอยากอาหาร สลายไขมันเก่าสะสม
- ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
ราคาต้นแคคตัส งบแค่ไหนถึงจะปลูกได้
ต้นแคคตัสนั้นมีอยู่หลากหลายราคา ตั้งแต่ราคาหลัก 20 บาท ไปจนถึงราคาหลักหมื่นหลักแสน ซึ่งขึ้นอยู่กับขนาดของต้นและความสวยงาม ยิ่งต้นไหนมีดอกสวย ๆ ให้เชยชม ราคาจะยิ่งพุ่งสูงขึ้นจนน่าตกใจ
สรุป ปลูกแคคตัส ดีไหม
หากใครที่ชื่นชอบต้นไม้ปลูกง่าย ไม่ต้องใส่ใจรดน้ำบ่อย ๆ เราแนะนำให้ปลูกต้นแคคตัส เพราะเป็นพืชที่สวยงาม มีรูปร่างและสีที่หลากหลาย เหมาะกับการนำมาประดับตกแต่งห้อง และสหรับใครที่เชื่อในเรื่องของโชคลาง การปลูกแคคตัสจะช่วยในเรื่องของโชคลาภเงินทองตามความเชื่อของคนไทยอีกด้วย
