กระถินณรงค์ คือต้นไม้ที่สามารถพบเห็นได้ทั่วไป โดยเฉพาะในสถานที่ราชการ โรงพญาบาล โรงเรียน กรมป่าไม้ สวนป่าหรือริมถนนสองข้างทาง โดยกระถินณรงค์เป็นต้นไม้ที่นิยมปลูกไว้เพื่อให้ร่มเงา และใช้ประโยชน์จากเนื้อไม้ในด้านอื่นๆ ซึ่งสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ตั้งแต่กระถินณรงค์มีอายุ 3-5 ปีขึ้นไป สำหรับวันนี้เราจะพาทุกคนมาทำความรู้จักกับต้นกระถินณรงค์กันให้มากขึ้น รวมถึงเรื่องราวความเชื่อต่างๆ เกี่ยวกับต้นกระถินณรงค์ จะน่าสนใจแค่ไหนตามไปชมพร้อมๆกันเลย
- กระถินณรงค์ มีชื่อเรียกทางวิทยาศาสตร์ว่า “Acacia auriculiformis A. Cunn. ex Benth.”
- กระถินณรงค์ ภาษาอังกฤษทางการค้าหรือชื่อสามัญคือ Kra thin narong (ไทย), Tan wattle, Darwin black wattle, Papua wattle และ Kasia (อินโดนีเซีย)
- กระถินณรงค์จัดอยู่ในวงศ์ของ Leguminosae – Mimosoideae
ที่มาของชื่อ “ต้นกระถินณรงค์”
ในอดีตขุนณรงค์ ชวนกิจ ซึ่งเป็นผู้นำต้นกระถินพันธุ์นี้เข้ามาเป็นคนแรกในประเทศไทย จึงได้ตั้งชื่อตามตนเองว่า “ต้นกระถินณรงค์” นั่นเอง โดยต้นกระถินณรงค์ แท้จริงแล้วมีต้นกำเนิดจากในประเทศปาปัวนิวกินี ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้ที่ไม่ผลัดใบและมีความสูงราว 10-30 เมตร จุดเด่นของต้นกระถินณรงค์คือ ปลูกแล้วสามารถโตง่าย ทนต่อความแล้งและน้ำท่วมขังได้เป็นอย่างดี
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของต้นกระถินณรงค์
ลำต้น
เริ่มต้นกันที่ลำต้นของกระถินณรงค์ อย่างที่เราได้กล่าวไปแล้วว่าความสูงของต้นกระถินณรงค์อยู่ประมาณ 10-30 เมตร ลำต้นมีลักษณะเป็นทรงกลมตั้งตรงสง่า ส่วนเปลือกที่ห่อหุ้มลำต้นนั้นจะมีสีเทา ผิวขรุขระ เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่เปลือกจะเปลี่ยนสี กลายเป็นสีน้ำตาลเข้มแทนและผิวมีร่องแตกตกสะเก็ด
ใบ
เนื่องจากต้นกระถินณรงค์เป็นพืชที่ไม่ผลัดใบ จึงสามารถแตกใบได้ตลอดทั้งปี โดยต้นอ่อนสามารถแตกใบได้ 1-2 คู่เป็นใบผสมขนาดเล็ก เมื่อต้นกระถินณรงค์เจริญเติบโตเต็มที่แล้วใบผสมเหล่านั้นจะร่วงลงจนหมดต้น และเกิดเป็นใบเดี่ยวแท้ขึ้นมาแทน ที่สำคัญยังมีกิ่งก้านที่แตกเรียงสลับซับซ้อนกันสวยงาม ลักษณะของใบจะมีรูปร่างคล้ายกับพระจันทร์ครึ่งเสี้ยว โดยมีความยาวประมาณ 10-16 เซนติเมตร และมีความกว้างประมาณ 1.2- 1.5 เซนติเมตร
ดอก
ดอกของกระถินณรงค์จะมีสีเหลืองทองอร่ามและส่งกลิ่นหอม ซึ่งกระถินณรงค์จะมีลักษณะการออกดอกเป็นช่อ ตามซอกใบ โดยมีดอกห้อยยาวคล้ายกับหางของกระรอก ภายใน 1 ปี กระถินณรงค์จะออกดอก 2 ครั้ง ครั้งที่ 1 จะออกดอกในช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม ส่วนครั้งที่ 2 จะเริ่มออกดอกตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน-มกราคมของอีกปี ส่วนระยะเวลาที่ดอกเบ่งบานจะมีระยะเวลาประมาณ 40-45 วัน หรือราวๆ หนึ่งเดือนครึ่ง
ผล
กระถินณรงค์มีลักษณะผลเป็นฝัก ม้วนหงิกงอ โดยฝักที่มีสีน้ำตาลเข้มหรือสีดำ คือ ฝักแก่ เมื่อฝักแก่มากจะแตกออกเป็น 2 ซี่ตามแนวตะเข็บ เมล็ดภายในฝักมีลักษณะกลมแบนสีน้ำตาลเข้มหรือสีดำ โดยมีประมาณ 10-15 เมล็ดต่อฝัก ซึ่งเมล็ดมีขนาด 2.5-4.5 มิลลิเมตร
ประโยชน์ของต้นกระถินณรงค์มีมากมาย ดังต่อไปนี้
- เนื่องจากต้นกระถินณรงค์เป็นต้นไม้ที่ค่อนข้างเติบโตเร็ว และมีลำต้นสูงสง่าพร้อมกับใบที่เขียวชอุ่ม จึงช่วยสร้างร่มเงา ป้องกันความร้อนจากแสงแดดได้เป็นอย่างดี
- หากต้นกระถินณรงค์มีอายุน้อยกว่า 5 ปี สามารถนำไม้มาใช้ประโยชน์ด้านการก่อสร้างต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นไม้ค้ำยันหรือทำเป็นเสาสำหรับโรงเรือนและที่พักชั่วคราว
- เมื่อกระถินณรงค์มีอายุมากกว่า 5 ปี สามารถตัดไม้ส่งให้โรงงานกระดาษเพื่อทำเยื่อกระดาษ หรือทำเป็นเฟอร์นิเจอร์ ในขณะเดียวก็สามารถขายได้ราคาค่อนข้างดี
- เปลือกของกระถินณรงค์ถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมฟอกหนัง เนื่องจากมีสารแทนนินจำนวนมาก โดยสารเทนนินจะมีคุณสมบัติเป็นตะกอนโปรตีนทำให้หนังสัตว์ไม่เน่าเปื่อย นอกจากใช้ในอุตสาหกรรมหนังสัตว์แล้วยังใช้ประโยชน์ได้ทางเภสัชกรรม เช่น ยารักษาอาการพุพองของผิวหนัง หรือยาแก้อาการท้องเสีย เป็นต้น
- ลำต้นและกิ่งก้านของกระถินณรงค์สามารถใช้เป็นฟืนหรือเป็นเชื้อเพลิงในการก่อไฟ สำหรับการหุงหาอาหารหรือการประกอบอาหารในครัวเรือน
ต้นกระถินณรงค์กับความเชื่อของคนไทย
ต้นกระถินณรงค์จัดเป็นพืชตระกูลถั่วที่รากสามารถตรึงไนโตรเจนได้ โดยคนไทยมีความเชื่อว่าการปลูกต้นกระถินณรงค์ไว้บริเวณรอบบ้านจะช่วยสร้างความร่มเย็นหรือความเป็นสิริมงคลให้แก่เจ้าของบ้าน เนื่องจากต้นกระถินณรงค์นั้น อย่างที่บอกว่ามีลำต้นสูงสง่าและมีใบที่เขียวชอุ่มสามารถสร้างร่มเงาได้เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตาม การปลูกต้นกระถินณรงค์ ก็มีข้อควรระวังอยู่บ้างคือ ไม่ควรปลูกไว้ในบริเวณใกล้กับตัวบ้านมากเกินไป เนื่องจากในบางครั้งอาจพบปัญหาหนอนเจาะกินภายในกิ่ง จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ต้นกระถินณรงค์มีกลิ่นที่เปราะง่ายและอาจทำให้ร่วงหล่นลงมาใส่ตัวบ้าน หรืออาจทำให้เกิดอันตรายทั้งต่อสิ่งของและตัวของผู้อยู่อาศัยได้เช่นเดียวกัน
ราคา และความนิยมของเนื้อไม้
หากพูดถึงราคาและความนิยมของเนื้อไม้ สำหรับต้นกระถินณรงค์นั้น ในปัจจุบันกำลังเป็นที่ต้องการของตลาดเป็นอย่างมากเรียกได้ว่าเป็นต้นไม้เศรษฐกิจที่นิยมนำเอาเนื้อไม้มาแปรรูปเป็นกระและดาษ สิ่งก่อสร้าง หรือทำเฟอร์นิเจอร์ เพื่อค้าขายหรือส่งออกไปยังต่างประเทศ โดยราคาในการรับซื้อ ณ ปัจจุบันจะอยู่ที่ 800-850 บาทต่อตัน (เมื่อมีอายุตั้งแต่ 8 ปี เส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 20 เซนติเมตร) ซึ่งราคาไม่แตกต่างไปจากไม้ยูคาลิปตัสมากเท่าไหร่
การแปรรูปเนื้อไม้
หากพูดถึงเนื้อไม้ของต้นกระถินณรงค์จะมีลักษณะสีสันที่สวยงาม โดยกระพี้ของเนื้อไม้จะมีสีเหลืองและแก่นไม้จะมีสีน้ำตาลแดงไปจนถึงสีน้ำตาลเข้ม โดยค่าความแข็งของเนื้อไม้นั้นสูงกว่า 500 กก. เหมาะสำหรับการใช้ประโยชน์ในด้านการก่อสร้าง เนื่องจากเนื้อไม้มีความแข็งแรงทนทาน และการนำเนื้อไม้ไปแปรรูปเป็นเฟอร์นิเจอร์สำหรับตกแต่งบ้านก็ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน ช่วยทำให้บ้านดูมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่สวยงาม อีกทั้งยังมีความแข็งแรงทนทาน จึงทำให้เฟอร์นิเจอร์มีอายุการใช้งานที่ยาวนานหลายสิบปี
และเมื่อไม่นานมานี้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของไทยได้มีการสนับสนุนให้คนไทยหรือเกษตรกรหันมาปลูกต้นกระถินณรงค์กันมากยิ่งขึ้น เนื่องจากสามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง และสามารถนำเนื้อไม้ไปขายสร้างกำไรได้อย่างงอกงาม
กระถินณรงค์เป็นไม้โตเร็ว ภายใต้สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม เมื่อเทียบกับต้นไม้สูงใหญ่ชนิดอื่นๆ โดยในระยะเวลา 10-12 ปี กระถินณรงค์จะมีความสูงตั้งแต่ 15-18 เมตร โดยมีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 15-20 เซนติเมตร โดยสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมนั้นจะต้องมีองค์ประกอบของดินที่อุดมสมบูรณ์ มีค่า pH 3.0-9.0 ถือว่าเป็นดินที่เหมาะสมที่สุดในการปลูกต้นกระถินณรงค์ ซึ่งก็คือ ดินร่วนปนดินทราย หรือสภาพแวดล้อมที่เป็นกรดเล็กน้อยนั่นเอง ในเรื่องของความชื้นก็สำคัญเช่นเดียวกัน แม้ว่าต้นกระถินณรงค์จะสามารถทนทานต่อความชื้นได้ดี อย่างไรก็ตาม ค่าความชื้นที่เหมาะสมและจะช่วยทำให้ต้นกระถินณรงค์เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ควรมีปริมาณน้ำฝนอยู่ระหว่าง 1,500- 2,000 มม. ในส่วนของแสงแดดนั้น เรียกได้ว่าแทบจะไม่มีผลกระทบอะไรต่อต้นกระถินณรงค์เลย เนื่องจากต้นกระถินณรงค์นั้นจะชอบแสงแดดเป็นอย่างมาก ยิ่งมีแสงแดดเยอะมากเท่าไหร่ ต้นกระถินณรงค์ก็จะยิ่งเจริญเติบโตได้เร็วขึ้นเท่านั้น
ทั้งหมดนี้ ก็คือ เรื่องราวสาระที่สำคัญเกี่ยวกับต้นกระถินณรงค์ ต้นไม้เศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้แก่ประเทศไทยเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในเรื่องของการแปรรูปเป็นเฟอร์นิเจอร์ เพื่อส่งออกไปขายยังต่างประเทศ นอกจากนั้นยังสร้างรายได้ให้แก่ผู้ปลูกอีกด้วย ไม่เพียงแต่การใช้ประโยชน์ในเรื่องของการแปรรูปเนื้อไม้เท่านั้น ต้นกระถินณรงค์ยังถูกใช้ประโยชน์ในด้านอื่นๆ อีกมากมาย ที่สำคัญยังเป็นต้นไม้ที่คนไทยมีความเชื่อว่าหากปลูกไว้ในบริเวณรอบตัวบ้านจะเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต และสร้างความร่มเย็นเป็นสุขให้แก่เจ้าของ จึงไม่แปลกใจเลยว่าทำไมต้นกระถินณรงค์ จึงพบเห็นได้ทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นสถานที่ราชการ ริมถนนสองข้างทาง หรือบริเวณรอบๆ หมู่บ้าน
ที่มา
Tree Encyclopedia
