ถ้ากำลังมองหาไม้ประดับที่มีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ และยังเสริมสิริมงคลให้กับผู้ปลูก ต้นชวนชมเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมากทีเดียว เพราะมีหลายสายพันธุ์ให้เลือก ทนร้อนและทนแล้งได้ดี เหมาะกับคนที่ชื่นชอบความสวยงามแต่ก็ไม่มีเวลาดูแลมากนัก นอกจากนี้ต้นชวนชมยังมีมูลค่าเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ตามการเจริญเติบโตอีกด้วย
ความเชื่อเกี่ยวกับไม้มงคล
ชวนชมเป็นไม้มงคลที่ได้รับความนิยมสูงมาก ด้วยมีความเชื่อหลายอย่างและยังมีรูปลักษณ์ที่สวยงามสะดุดตา บ้านไหนก็ปลูกชวนชมได้โดยไม่ต้องมีพื้นที่มากมายนัก คนไทยนิยมปลูกไว้หน้าบ้านเพราะเชื่อว่าจะทำให้คนในบ้านได้รับความชื่นชอบจากคนทั่วไป เสริมให้ทุกคนมีเสน่ห์น่าหลงใหล จะติดต่อทำธุระกับใครเขาก็เอ็นดูและยินดีจะช่วยเหลือ ถ้าอีกฝ่ายเป็นผู้ใหญ่กว่าก็จะได้รับความเมตตาอย่างมาก แต่จะไม่ค่อยปลูกในบ้านที่ลูกสาวอยู่ในวัยแรกรุ่น ด้วยกังวลว่าจะทำให้มีคนมาติดพันมากเกินไป นอกจากนี้ในความเชื่อของคนจีน ยังมองว่าต้นชวนชมเป็นต้นไม้แห่งความมั่งคั่งและร่ำรวยอีกด้วย
ตำแหน่งที่เหมาะสมแก่การปลูกภายในบริเวณบ้าน
ข้อดีของการปลูกต้นชวนชมก็คือใช้พื้นที่ไม่มากนัก และธรรมชาติของไม้พันธุ์นี้ก็เติบโตได้ช้า มีใบน้อย จึงไม่มีปัญหาในเรื่องการดูแลบริเวณเพาะปลูกเท่าไร ขอแค่เป็นตำแหน่งที่รับแดดได้เต็มที่ตลอดทั้งวันก็พอ สามารถปลูกร่วมกับไม้กระถางอื่นๆ ได้ แต่ไม่ควรปลูกใกล้กับไม้ใหญ่ที่อาจจะมีร่มเงามาบดบัง หากเน้นคุณประโยชน์ในแง่ของฮวงจุ้ย แนะนำให้ตั้งกระถางชวนชมไว้ในทิศเหนือของตัวบ้าน หรือถ้าไม่สะดวกจะย้ายมาวางที่ทิศตะวันออกเฉียงเหนือก็ได้เหมือนกัน
ส่วนประกอบของต้นชวนชม
ลักษณะของลำต้น
รูปร่างของลำต้นจะแตกต่างกันไปตามวิธีการเลี้ยงและช่วงอายุ แต่มีภาพรวมคล้ายคลึงกัน คือเป็นทรงขวดที่มีฐานกว้างแล้วเรียวขึ้นด้านบน มีความอวบน้ำ ลำต้นค่อนข้างสั้น ผิวเปลือกเรียบโทนสีเขียวไปจนถึงเทาอมเขียว กิ่งก้านสั้นและอวบอ้วน
ใบ
เป็นใบเดี่ยวรูปไข่สีเขียวสด ใบทั้งหมดจะออกรวมกันที่ปลายกิ่งเพียงจุดเดียว เนื้อใบหนาและมีขนสั้นๆ ปกคลุมอยู่ทั่ว ผิวสัมผัสเป็นมันเงา ยิ่งใบแก่มากเท่าไรก็จะยิ่งเหนียวมากขึ้นเท่านั้น
ดอก
ในหนึ่งดอกจะมีกลีบทั้งหมด 5 กลีบ ขอบโค้งมนบ้าง ขอบหยักบ้างแล้วแต่สายพันธุ์ สีของกลีบดอกมีทั้งแบบที่เป็นสีล้วนและเป็นสีผสม ดอกชวนชมจะออกเป็นช่อเล็กๆ ที่ปลายกิ่ง แต่ไม่ค่อยออกดอกพร้อมกันทั้งต้น มีแต่สลับกันบานไปเรื่อยๆ
ผล
มีลักษณะเป็นฝักเรียวยาว โดยจะอยู่เป็นคู่ที่มีโคนติดกันแล้วชี้หลายฝักไปคนละข้าง คล้ายกับเขาสัตว์ แรกเริ่มฝักจะมีสีเขียว แล้วจึงเปลี่ยนเป็นสีแดงเลือดหมูเมื่อแก่ ด้านในมีเมล็ดที่ใช้ขยายพันธุ์ได้
สายพันธุ์ยอดนิยม
ในบ้านเรามีต้นชวนชมหลายสายพันธุ์ โดยแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ๆ ได้ 3 กลุ่ม คือ ชวนชมฮอลแลนด์ ชวนชมญี่ปุ่น และชวนชมอาหรับ กลุ่มที่แตกแขนงไปมากที่สุดจะเป็นชวนชมญี่ปุ่น มีทั้งแบบต้นยักษ์และต้นแคระ สีดอกมีให้เลือกมากกว่าสายพันธุ์อื่นๆ มีความแข็งแรงทนทาน เพาะเลี้ยงได้ง่ายและยังเป็นที่ต้องการของตลาดอยู่เสมอ
วิธีการปลูกชวนชมให้เจริญงอกงาม
การเพาะต้นชวนชมนั้นทำได้หลายวิธี ทั้งเพาะเมล็ด ตอนกิ่ง เสียบยอด และปักชำ แต่วิธีที่สะดวกที่สุดจะเป็นการปักชำกิ่ง โดยต้องมีต้นแม่ที่สมบูรณ์อย่างน้อย 1 ต้นเสียก่อน แล้วให้เลือกกิ่งที่แข็งแรงดี ความยาวสักประมาณ 15-20 เซนติเมตร แล้วตัดบริเวณโคนเป็นแนวเฉียงให้มีความแหลม เพื่อจะได้ง่ายต่อการปักชำ นำกิ่งที่ได้ไปแช่น้ำยาที่ช่วยให้แตกรากได้เร็วสักพัก ระหว่างนี้ก็หันมาเตรียมดินด้วยการผสมดินร่วนกับกาบมะพร้าวฉีกฝอยละเอียด หรือขี้เถ้าแกลบก็ได้ อัตราส่วนในการผสมให้ปรับตามสภาพดินร่วนที่มี เน้นให้ดินโปร่งและระบายน้ำได้ดีขึ้น จากนั้นนำกิ่งมาปักชำลงในดินให้แน่น ตั้งในตำแหน่งที่ได้รับแดดไม่แรงมากนัก เมื่อรากงอกแล้วค่อยย้ายไปปลูกในจุดที่ต้องการ ช่วงนี้จะใช้เวลาราวๆ 20 วัน
วิธีการดูแลรักษา
แสง
ต้องการแดดจัด ควรปลูกในตำแหน่งที่สามารถรับแสงได้ตลอดทั้งวัน
น้ำ
ควรรดน้ำอย่างสม่ำเสมอวันละ 1 ครั้ง แต่อย่าให้มีน้ำขังเด็ดขาด
ดิน
ใช้ดินร่วนซุยที่ระบายน้ำได้ดีหรือดินทราย
ปุ๋ย
ปกติแล้วต้นชวนชมไม่ต้องบำรุงปุ๋ยมากนัก ในแต่ละครั้งจึงควรให้ปุ๋ยในปริมาณน้อย โดยใช้ปุ๋ยสูตรบำรุงต้นและบำรุงดอกสลับกันไปตามช่วงเวลาที่เหมาะสม ความถี่อยู่ที่ประมาณ 3 เดือนต่อครั้ง
คุณประโยชน์ที่ได้จากต้นชวนชม
นอกจากเป็นไม้ประดับที่สวยงามโดดเด่นแล้ว ก็ไม่พบว่าต้นชวนชมถูกนำมาใช้ประโยชน์ในทางอื่น เนื่องจากมีส่วนที่เป็นพิษอยู่ในน้ำยาง หากสัมผัสกับผิวหนังก็จะระคายเคืองจนเกิดผื่นแดง บางรายอาจแสบร้อนและมีอาการอักเสบรุนแรง
ราคาต่อต้นโดยประมาณ
ราคาของต้นชวนชมขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และความสมบูรณ์ของลำต้น โดยมีราคาเริ่มต้นประมาณ 150 บาท
