ว่านเศรษฐี ภาษาอังกฤษ เรียก Spider Plant (ว่านเศรษฐีเรือนนอก) หรือ Airplane Plant (ว่านเศรษฐีเรือนใน)
ว่านเศรษฐี ชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Chlorophytum comosum
ว่านเศรษฐี เป็นคำเรียก ชื่อรวมของว่านเศรษฐีหลากหลายชนิดที่มีรูปลักษณ์และนามอันเป็นมงคล ส่วนใหญ่เป็นไม้ประดับชนิดใบ หลากหลายสายพันธุ์ ที่นิยมปลูกกันแพร่หลายในบ้านพักอาศัย ซึ่งถือเป็นกุศโลบายของกลุ่มผู้ปลูกต้นไม้ที่ได้ตั้งชื่ออย่างไม่เป็นทางการของเจ้าไม้ใบ ไม้ประดับเหล่านี้ ให้มีความหมายที่เป็นสิริมงคล โดยเฉพาะในทางร่ำรวย นั่นเอง
ความเชื่อเกี่ยวกับต้นไม้มงคล
ว่านโดยทั่วไป ถือเป็นพืชชนิดหนึ่งที่มีความเกี่ยวข้องกับคติความเชื่อของคนไทยสมัยโบราณมาช้านาน บ้านไหนเรือนไหนมีว่านปลูกไว้ในบริเวณ หรือปลูกลงกระถางตั้งไว้หน้าบ้าน จนสามารถออกดอกก็จะทำให้มีคนไปมาหาสู่แบบไม่เว้นหรือไม่ขาดเลยทีเดียว ทำให้ ร้านค้าร้านขายในยุคสมัยก่อนนิยมปลูกกันอย่างแพร่หลาย เพราะเชื่อว่าจะช่วยให้มีลูกค้าเข้าไปอุดหนุนซื้อสินค้าไม่ขาดร้าน รวมถึงหลักความจริงที่ว่า มนุษย์มีความปรารถนาที่จะใช้ชีวิตอย่างทุกข์น้อยที่สุด โดยเชื่อว่าการมีเงินทองเยอะๆ นั้นจะช่วยปลดเปลื้องความทุกข์จากการขัดสนซึ่งปัจจัยสี่ได้ มนุษย์จึงต้องดิ้นรนแสวงหาหนทาง เพื่อให้ได้มาซึ่งความร่ำรวย จนเกิดเป็นความเชื่อความศรัทธาในเครื่องรางของมงคลต่างๆ ที่ใช้เสริมให้เกิดความมั่งคั่งร่ำรวย มาตลอดทุกยุคทุกสมัย ไม่เว้นแม้แต่เรื่องของต้นไม้ที่เรียกว่า “ว่าน” และจากความเชื่อดังกล่าว จึงได้มีผู้คิดริเริ่มนำมาตั้งเป็นชื่อมงคลนาม ของไม่ประดับจำพวกไม้ใบให้มีชื่อเรียกจำพวกว่านเศรษฐีต่างๆ นานา ชนิด อาทิ ว่านเศรษฐีเรือนใน ว่านเศรษฐีเรือนนอก ว่านเศรษฐีวิลสัน ที่เราได้ยินได้เห็นในปัจจุบันนั่นเอง
ควรปลูกบริเวณใดของบ้าน
ว่านเป็นพืชอวบน้ำต้องการน้ำเป็นจำนวนมากและอยู่ได้แม้เพียงได้รับแสงแดดรำไร ส่วนใหญ่จึงนิยมปลูกไว้ทางทิศตะวันออกของบ้าน เพราะเป็นทิศที่ได้รับแสงแดดตอนเช้าในปริมาณไม่มากและ แสงแดดในช่วงเช้าๆ จนถึงสายๆ ยังไม่มีความร้อนแรงแก่กล้ามากนักจึงทำให้ว่านสามารถเจริญเติบโตได้ดี ใบจะมีสีสันสด ไม่ไหม้
ส่วนประกอบของต้นว่านเศรษฐี
ว่านเศรษฐีโดยมากมักจะเป็นพืชล้มลุกอายุนานหลายปี ลำต้นแตกกอออกเป็นทรงพุ่ม สูงประมาณ 30-50 เซนติเมตร ลำต้นกลม แข็ง ตั้งตรง และถูกหุ้มด้วยกาบใบเรียงสลับกันเป็นชั้นๆ ลำต้นมีแตกเหง้าหรือต้นใหม่ออกมาเรื่อยๆคล้ายกับการแตกเหง้าของต้นตะไคร้
ลักษณะใบว่านเศรษฐี ในกลุ่มเศรษฐีเรือนนอก เรือนในและธรรมดา นั้นจะ มีลักษณะเรียวยาว ปลายใบโค้งลงดิน ใบกว้างประมาณ 2-5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 30-60 เซนติเมตร แผ่น และขอบใบเรียบ โคนใบแคบ กลางใบกว้าง ปลายใบแหลม แผ่นใบมีแถบสีเหลืองอ่อนหรือสีครีม 2 แถบ บริเวณด้านนอกของขอบใบซ้าย-ขวา และอาจพบริ้วแถบเขียวขนาดเล็กแกมได้บ้าง ส่วนแผ่นใบด้านในจะเป็นแถบสีเขียว 1 แถบ
สายพันธุ์ ของว่านเศรษฐี
ว่านกลุ่มที่เรียกว่าเศรษฐีนั้นมีมากถึงกว่า 19 ชนิด แต่สำหรับสายพันธุ์ว่านเศรษฐีที่มีความโดดเด่นและเป็นที่นิยมและคุ้นชินนั้น สามารถจำแนกออกได้เด่นๆ อยู่ 5 ชนิดด้วยกัน คือ
ว่านเศรษฐีธรรมดา, ว่านเศรษฐีเรือนนอก และ ว่านเศรษฐีเรือนใน
มีรูปลักษณะคล้ายคลึงกัน คือมีใบยาวปลายแหลม จุดสังเกตที่ต่างกันคือสีของแถบจะเป็นตัวแยกแยะชื่อต้นว่านแต่ละชนิด หากแถบด่างขาวอยู่ด้านนอกก็เรียกว่า ว่านเศรษฐีเรือนนอก แถบด่างขาวอยู่ข้างในก็เรียกว่าว่านเศรษฐีเรือนใน ใบเขียวทั้งใบไม่มีแถบด่างขาวก็เรียกว่าว่านเศรษฐี(ธรรมดา) ในตำราโบราณยังกล่าวถึงว่านชุดนี้ว่าเป็นว่านเสี่ยงทาย หากเมื่อใดว่านเจริญงอกงามดี หรือเมื่อว่านออกดอก จะแสดงถึงเจ้าของกำลังจะพบกับความเจริญรุ่งเรือง มีโชคลาภวาสนา กำลังจะมาถึงในไม่ช้านั่นเอง
ว่านเศรษฐีนางกวัก หรือว่านมหาเศรษฐี
ว่านเศรษฐีนางกวัก จัดได้ว่าเป็นหนึ่งในราชินีว่านมงคลที่หายากยิ่ง หากบ้านเรือนหรือร้านค้าใด ได้ปลูกเลี้ยงไว้จะช่วยกวักทรัพย์ กวักลาภ กวักผู้คน ลูกค้าให้ไปมาหาสู่มิได้ขาด จัดเป็นของดีอันดับต้นๆอีกชนิดทางว่านสายโชคลาภเลยก็ว่าได้ แถมยังมีดอกสวยงามเป็นที่ถูกใจนักเลงว่านยิ่งนัก
ว่านเศรษฐีใบโพธิ์
เป็นว่านที่มีลักษณะใบดั่งใบโพธิ์ แตกกอกลมเหมือนบอน ก้านใบกลม ส่วนที่ติดกับหัวมีลักษณะเป็นกาบ ก้านใบและใบสีเขียว หัวเป็นแท่งกลมสีน้ำตาล เมื่อมีอายุมากๆ จึงจะเห็นหัวโผล่ขึ้นมาเหนือดิน ดอกคล้ายดอกจำปีตูม มีสรรพคุณทางเมตตามหานิยม เหมาะแก่ร้านค้าขายจะหามาปลูกเลี้ยงไว้หน้าร้าน ช่วยกวักเรียกลูกค้าให้มาอุดหนุน
วิธีการปลูกว่านเศรษฐี
ว่านเศรษฐีโดยส่วนใหญ่นั้นชอบดินร่วนหรือดินปนทราย ซึ่งระบายน้ำได้ดี สามารถปลูกได้ทั้งในแปลงลงดิน หรือจะปลูกในกระถางเพื่อนำไปวางไว้ตามจุดต่างๆ ก็ได้ นับเป็นพืชที่ปลูกง่ายอีกชนิดหนึ่งที่ไม่ค่อยมีโรคพืชมารบกวน
วิธีการดูแลว่านเศรษฐี
ว่านเศรษฐี เป็นพืชอวบน้ำและชอบอยู่ในที่มีแดดรำไร หรือปลูกที่ร่มให้ถูกแสงแดดบ้างในบางเวลาโดยเฉพาะในช่วงเวลาเช้าจะเป็นแสงที่เหมาะสมที่สุด ต้องการน้ำปานกลาง โดยหลักสำคัญคือการรักษาความชุ่มชื้นของดินให้ได้อย่างสม่ำเสมอ ก็จะทำให้ว่านเศรษฐีเจริญเติบโตได้เป็นอย่างดี รวมถึงควรมีการตัดแต่งกำจัดใบที่แห้งเสียตายออกอยู่เป็นประจำก็จะทำให้ลำต้นมีความแข็งแรงและสง่างามยิ่งขึ้น
ประโยชน์หรือสรรพคุณอื่นๆ ของว่านเศรษฐี
ประโยชน์ว่านเศรษฐีนั้นนอกจากจะนิยมใช้ปลูกเป็นไม้มงคล ทั้งความเป็นมงคลในด้านเมตามหานิยม การป้องกันภัย การเสริมสิริมงคล และการเสริมโชคเสริมลาภให้แก่ผู้ปลูก ผู้ดูแล คนในครอบครัว และบริวารทั้งหลายแล้ว ยังเป็นการปลูกเพื่อใช้ในการประดับตกแต่งสร้างบรรยากาศในอาคาร เพราะเป็นไม้อายุนานหลายปี ชอบแสงรำไร มีก้านใบเรียวยาว และมีริ้วแถบสีเหลืองอ่อน และสีเขียวสวยงาม อีกทั้งยังใช้ปลูกเป็นไม้ฟอกอากาศภายในห้องหรือในอาคาร โดยปลูกลงในกระถาง แล้วจัดตั้งวางบริเวณใกล้แสงแดดส่องถึง ทั้งภายในห้องหรือภายในตัวอาคาร ได้เป็นอย่างดี
ราคาว่านเศรษฐีต่อต้นโดยประมาณ
จะขึ้นอยู่กับชนิดของว่าน เพราะยิ่งเป็นว่านที่มีความพิเศษหรือเป็นสายพันธุ์ที่หายากราคาจะสูงตามความหายากไปด้วยอย่าง ว่านมหาเศรษฐี ราคาจะอยู่ที่ประมาณ ต้นละ 200-300 บาทขึ้นไป สำหรับว่านเศรษฐีทั่วๆ ไป อย่างเช่น ว่านเศรษฐีธรรมดา ว่านเศรษฐีเรือนนอก ว่านเศรษฐีเรือนใน นั้นราคาเริ่มต้นจะอยู่ที่ราวกระถางละ 20 บาทขึ้นไป
