หัวใจทศกัณฑ์หรือโฮย่า ไม้มงคลแห่งความรักและความก้าวหน้า

สำหรับต้นหัวใจทศกัณฑ์ หลายคนอาจจะคุ้นเคยกว่ากับชื่อ “โฮย่า” ไม้ประดับที่มีความยืดหยุ่นในการเพาะเลี้ยงสูงมาก รูปทรงสวยงามและดูแลรักษาง่าย เป็นต้นไม้ที่มีความหมายดีและเสริมความเป็นสิริมงคลให้กับผู้ครอบครอง ใครที่กำลังมองหาไม้กระถางเล็กๆ มาประดับมุมทำงานหรือประดับห้องนั่งเล่น ไม้พันธุ์นี้ถือว่าเป็นตัวเลือกที่ดีทีเดียว

ความเชื่อเกี่ยวกับไม้มงคล

มีความเชื่อหลายอย่างเกี่ยวกับพันธุ์ไม้ที่มีรูปร่างใบเป็นเอกลักษณ์เช่นนี้ หัวใจทศกัณฑ์เริ่มได้รับความนิยมในฐานะของไม้มงคลในเรื่องของความรักเป็นอันดับแรก เชื่อว่าถ้าเราได้แลกต้นไม้ชนิดนี้กับใคร พร้อมเลี้ยงดูให้มันสมบูรณ์ดี ความรักของคนทั้งคู่ก็จะกลายเป็นรักแท้ที่อยู่ด้วยกันไปนานเท่านาน หากเป็นคนที่ยังไม่มีคู่ เมื่อปลูกเอาไว้ในบริเวณบ้านก็จะส่งเสริมเรื่องความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง นอกจากนี้ยังมีความเชื่อเกี่ยวกับการทำงานอีกด้วย คือ ถ้านำต้นหัวใจทศกัณฑ์แบบใบเดี่ยวมาวางไว้บนโต๊ะ ก็จะสนับสนุนให้เจริญในหน้าที่การงานด้วย

ตำแหน่งที่เหมาะสมแก่การปลูกภายในบริเวณบ้าน

ก่อนจะไปถึงการตัดสินใจว่าจะลงปลูกต้นหัวใจทศกัณฑ์ที่ไหน ต้องคิดว่าเราจะเลี้ยงต้นไม้พันธุ์นี้ในลักษณะใดก่อน คือ จะเลี้ยงเป็นต้นเล็กในกระถางน่ารักๆ หรือจะเลี้ยงให้เขาโตเป็นไม้เลื้อยได้อย่างเต็มที่ ถ้าเลี้ยงเป็นไม้ประดับต้นเล็กก็จะสามารถวางได้ทุกที่ตามความต้องการ แค่ระวังเรื่องแสงแดดอย่าให้แรงเกินไปก็พอ แต่ถ้าต้องการปล่อยให้เขาเลื้อยได้อย่างอิสระ จะต้องเลือกต้นไม้ที่จะเป็นแหล่งยึดเกาะให้ดี หรือไม่ก็ต้องมีร้านให้เขาได้เลื้อยเกาะอย่างเป็นระเบียบ และควรปลูกห่างจากตัวบ้านอย่างน้อย 2-3 เมตร เพื่อไม่ให้ไม้เลื้อยไปเกาะตัวบ้าน และก็มีพื้นที่ให้ดูแลตัดแต่งกิ่งได้ง่ายด้วย

ส่วนประกอบของต้นหัวใจทศกัณฑ์

ลักษณะของลำต้น

ส่วนของลำต้นค่อนข้างเรียวเล็กและยืดยาวได้เรื่อยๆ ตามคุณสมบัติของไม้เลื้อยทั่วไป ตามลำต้นจะมีข้อปล้องเป็นระยะๆ และมีรากงอกออกมา ผิวรอบนอกค่อนข้างเรียบและมีสีเขียวสด

ใบ

จะเรียกว่าเป็นจุดเด่นของไม้ชนิดนี้เลยก็ได้ เพราะรูปร่างของใบจะดูคล้ายกับรูปหัวใจ มีความอวบหนา ใบที่สมบูรณ์จะกว้างได้ 9-11 เซนติเมตร ผิวสัมผัสเรียบลื่นทั้งด้านหน้าและหลัง ส่วนเฉดสีจะแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์

ดอก

ลักษณะของดอกจะออกรวมกันเป็นช่อ ในช่อหนึ่งจะมีประมาณ 10-15 ดอก กลีบแยกออกจากกันเป็น 5 แฉกคล้ายดาว และมีก้าวดอกค่อนข้างยาว สีก็มีหลากหลายตามแต่สายพันธุ์เช่นเดียวกัน

ผล

ผลจะมีขนาดเล็ก เป็นฝักที่มีขอบมน ออกร่วมกันเป็นคู่ในหนึ่งช่อ

สายพันธุ์ยอดนิยม

ความพิเศษของต้นหัวใจทศกัณฑ์ก็คือ สามารถพัฒนาต่อยอดสายพันธุ์ได้ค่อนข้างง่าย ขอแค่ผู้ปลูกมีไอเดียสร้างสรรค์สักหน่อยก็พอแล้ว แล้วสิ่งที่ได้จากสายพันธุ์ใหม่ก็มักจะเป็นลักษณะของดอกที่ต่างกันไป ทั้งเรื่องรูปลักษณ์ภายนอก เฉดสี และกลิ่นหอม ใบก็จะมีสีต่างกันไปด้วย เช่น บางพันธุ์มีสีเขียวล้วน บางพันธุ์มีรอยด่างสีขาวเหลืองแซม เป็นต้น สายพันธุ์ที่นิยมกันมากก็มักจะเป็นพันธุ์ที่มีกลิ่นหอม เช่น Hoya carnosa, Hoya graveolens เป็นต้น

วิธีการปลูกต้นหัวใจทศกัณฑ์ให้เจริญงอกงาม

ต้นหัวใจทศกัณฑ์นิยมขยายพันธุ์ด้วยการปักชำกิ่งมากกว่าวิธีการอื่น เพราะทำได้ง่ายและได้ต้นใหม่ที่มีคุณภาพค่อนข้างดี กระบวนการนั้นง่ายมาก เริ่มจากตัดกิ่งของต้นหัวใจทศกัณฑ์เป็นข้อสั้น ๆ ปาดปลายด้านหนึ่งให้แหลมเพื่อจะได้ปักดินง่าย จากนั้นก็ปักดินแล้วตั้งทิ้งไว้ในพื้นที่แดดรำไร รดน้ำให้ชุ่มชื้นอยู่เสมอ นับต่อจากนั้นไปประมาณ 3 เดือนก็สามารถย้ายไปปลูกในตำแหน่งอื่นได้ เมื่อครบกำหนดและเริ่มสังเกตเห็นว่าใบมีรูปร่างสมบูรณ์ดี ให้เตรียมวัสดุปลูกโดยเลือกใช้ภาชนะปลูกที่มีก้นตื้น ผสมถ่านไม้ขนาดเล็กกับกาบมะพร้าวฉีกเป็นขุย รดน้ำวัสดุปลูกให้ชุ่มอุ้มน้ำ แล้วค่อยย้ายต้นกล้าไปปลูกพร้อมบำรุงด้วยปุ๋ยรอบแรก

วิธีการดูแลรักษา

แสง

ต้องการปริมาณแสงน้อยมาก เป็นไม้ที่เหมาะแก่การปลูกในพื้นที่ร่ม

น้ำ

ควรรดน้ำอย่างสม่ำเสมอวันละครั้ง และห้ามมีน้ำท่วมขังเด็ดขาด

วัสดุปลูก

จะใช้เป็นดินทรายหรือวัสดุประเภทอื่นก็ได้ ขอแค่มีคุณสมบัติให้รากยึดเกาะได้และระบายน้ำได้ดีก็พอ เช่น กาบมะพร้าว ถ่านไม้ เป็นต้น

ปุ๋ย

ควรให้ปุ๋ยแบบเม็ดทุก 3 เดือนเพื่อบำรุงใบและราก ใช้ปุ๋ยประเภทเดียวกับกล้วยไม้ได้

คุณประโยชน์ที่ได้จากต้นหัวใจทศกัณฑ์

ใบ

ใบเป็นส่วนที่ใช้ประโยชน์ได้มากที่สุด โดยเราสามารถนำใบสดไปนาบไฟให้ร้อน แล้วใช้ประคบตามผิวหนังเพื่อบรรเทาอาการปวดบวมได้ หรือนำไปบดละเอียดแล้วพอกผิวเพื่อช่วยสมานแผล ลดอาการอักเสบภายนอก และลดความเสี่ยงที่แผลจะเกิดการเน่าเปื่อย นอกจากนี้ก็ยังใช้ต้มน้ำดื่มสำหรับคนที่เป็นโรคเบาหวานได้ด้วย

ลำต้น

เนื้อจากลำต้นที่ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป นำมาต้มน้ำดื่มแก้เบาหวานได้ ส่วนของน้ำยางที่ออกจากเปลือกไม้จะใช้สำหรับทาแผลสด

ราคาต่อต้นโดยประมาณ

ราคาของต้นหัวใจทศกัณฑ์จะขึ้นอยู่กับความสวยงามของรูปทรงและขนาดต้น โดยมีราคาเริ่มต้นที่ประมาณ 50 บาท