เทียนทะเล ภาษาอังกฤษ Bantigue
เทียนทะเล ชื่อวิทยาศาสตร์ Pemphisacidula J.R. &G.Forst.
สำหรับคนรักบอนไซแล้วคงไม่มีใครไม่รู้จักต้นเทียนทะเล เพราะนี้คือสุดยอดพันธุ์ไม้ที่มีความสวยงามเฉพาะตัว และสามารถเพาะเลี้ยงพร้อมจัดทรงพุ่มได้หลากหลายแบบ เหมือนกับการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะที่ต้องอาศัยเวลาและความเอาใจใส่ เมื่ออยู่ในธรรมชาติก็มีส่วนช่วยในการรักษาสมดุลของระบบนิเวศสูงมาก เมื่อมาเป็นไม้ประดับในบ้านก็ช่วยเสริมสิริมงคลและเป็นของสะสมที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ความเชื่อเกี่ยวกับต้นเทียนทะเล
มีหลายความเชื่อที่เชื่อมโยงกับต้นเทียนทะเลมาตั้งแต่สมัยโบราณ เดิมทีจะมีการนำเนื้อไม้ของต้นเทียนทะเลไปทำตะปูไม้เพื่อใช้ในพิธีทำคุณไสย แต่ก็ไม่มีการกล่าวถึงรายละเอียดในส่วนของพิธีกรรมมากนัก อีกมุมหนึ่งก็มีความเชื่อว่าต้นไม้ชนิดนี้เป็นไม้มงคลที่ช่วยคุ้มครองให้ปลอดภัยจากสถานการณ์อันเลวร้ายได้ ช่วยเสริมความอดทนและเสริมความแข็งแกร่งทางจิตใจ เมื่อถูกนำมาเพาะเลี้ยงในลักษณะของบอนไซก็มีความเชื่อในแง่ของการเสริมความมั่งคั่งร่ำรวยและช่วยให้มีอายุยืนนานเพิ่มขึ้นอีก
ตำแหน่งที่เหมาะสมแก่การปลูกภายในบริเวณบ้าน
ต้นเทียนทะเลได้รับความนิยมมากในกลุ่มของไม้ประดับ มีทั้งแบบที่เลี้ยงเป็นไม้ดัดในกระถางขนาดเล็ก และแบบที่นำลงดินแล้วปล่อยให้เติบโตอย่างอิสระ ขึ้นอยู่กับสไตล์ความชื่นชอบของแต่ละคน อย่างไรก็ตาม ต้นเทียนทะเลนั้นต้องการแสงมาก จึงต้องตั้งกระถางไว้ในตำแหน่งที่ได้รับแดดตลอดทั้งวันเท่านั้น และต้องสามารถดูแลเรื่องน้ำและปุ๋ยได้อย่างสะดวกด้วย กรณีที่จะนำลงดินควรปลูกไว้ทางหลังบ้านในตำแหน่งที่ไม่ขวางทางเข้าออก ก็จะตรงกับหลักฮวงจุ้ยมากที่สุด
ลักษณะของต้นเทียนทะเล
- ลำต้น ลักษณะต้นเทียนทะเลจะมีรูปทรงลำต้นค่อนข้างอิสระ หากอยู่ตามธรรมชาติก็จะมีทรงบิดงอตามแรงลม ถ้าเพราะเลี้ยงในกระถางก็แล้วแต่ว่าจะดัดหรือตัดแต่งให้เป็นอย่างไร ผิวเปลือกไม้มีปุ่มปมกระจายทั่ว โทนสีน้ำตาลอมเทา และมีบางส่วนที่เข้มจนเป็นสีดำ มีกิ่งก้านค่อนข้างมากและไม่เป็นระเบียบนัก
- ใบ เป็นใบเดี่ยวที่มีขนาดไม่ใหญ่มากนัก เนื้อใบหนาและอวบน้ำ ปลายใบแหลมมน มีขนสั้นๆ สีน้ำตาลอ่อนปกคลุมทั่วทั้งใบ แต่ยังมองเห็นว่าใบเป็นสีเขียวสดอยู่
- ดอก ดอกสีขาวขนาดเล็ก บานเต็มที่จะกว้างประมาณ 1-1.5 เซนติเมตร เป็นดอกเดี่ยวที่ออกตามซอกใบ มีกลิ่นหอมและมีขนบริเวณก้านดอก
- ผล ผลทรงวงรีขนาดเล็ก ผิวนอกเป็นสีเขียวอมแดงแต่เมื่อสุกเต็มที่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ด้านนอกสุดมีกลีบเลี้ยงสีเขียวหุ้มอยู่
วิธีการปลูก
การปลูกต้นเทียนทะเลโดยการเพาะเมล็ดเป็นเพียงวิธีเดียวที่นิยมใช้ในการขยายพันธุ์ต้นเทียนทะเล การทำให้เมล็ดงอกเป็นต้นอ่อนนั้นไม่ใช่เรื่องยากนัก วิธีการก็คล้ายกับการเพาะต้นอ่อนของพืชชนิดอื่น แต่หลังจากงอกแล้วจะเพาะเลี้ยงอย่างไร นั่นต่างหากที่เป็นส่วนสำคัญ ให้เตรียมกระถางสำหรับปลูกโดยเลือกใช้วัสดุปลูกได้หลายอย่าง เช่น ขุยมะพร้าวอย่างเดียว ดินทรายผสมขุยมะพร้าว กาบมะพร้าวสับผสมใบก้ามปู หรือจะเป็นดินทรายผสมเศษเปลือกหอยก็ได้ เมื่อนำต้นอ่อนลงกระถางแล้วต้องแน่ใจว่าได้ทำการยึดรากจนแน่นดี เพื่อไม่ให้รากเกิดความเสียหายจากการเคลื่อนที่ไปมา ในช่วงแรกควรคลุมหน้าดินรอบโคนต้นด้วยขุยมะพร้าวละเอียดไว้ก่อน จะทำให้เก็บความชื้นได้ดีขึ้น จากนั้นให้วางต้นเทียนทะเลในตำแหน่งที่จะได้รับแดดมากกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน หมั่นรดน้ำและใส่ปุ๋ยอย่างสม่ำเสมอ
วิธีการดูแลรักษา
- แสง ต้องการแสงมาก จำเป็นต้องปลูกไว้กลางแจ้งเสมอ
- น้ำ ต้องการความชื้นสูงและไม่ชอบน้ำท่วมขัง ควรรดน้ำเป็นประจำวันละ 1-2 ครั้ง
- ดิน เติบโตได้ดีในดินทรายหรือดินเหนียวปนทรายที่ระบายน้ำได้ดี
- ปุ๋ย ช่วงเดือนแรกให้บำรุงอย่างเต็มที่ทั้งปุ๋ยหมักและปุ๋ยเคมี หลังจากนั้นให้ปรับประเภทและปริมาณปุ๋ยตามจังหวะการเติบโตของต้นเทียนทะเล
คุณประโยชน์ที่ได้จากต้นเทียนทะเล
- เนื้อไม้ เนื่องจากเนื้อไม้ของต้นเทียนทะเลนั้นทนต่อการโก่งงอได้ดีมาก จึงนิยมนำมาทำเป็นเครื่องใช้และอุปกรณ์ที่ต้องรับแรงมาก เช่น เสาเรือน สมอเรือ ตะปูไม้ เป็นต้น
- เปลือกไม้ ส่วนเปลือกไม้จะมีสีแดงจากสารแทนนิน สามารถนำมาฝนเพื่อใช้ในการย้อมผ้าหรือฟอกหนังได้ ทั้งยังมีการสกัดเอาสารประกอบสำคัญจากเปลือกไม้มาใช้เป็นยาทำแท้งในบางพื้นที่อีกด้วย
ไม้เทียนทะเลตามธรรมชาติได้รับความคุ้มครองแล้ว
นับตั้งแต่ต้นเทียนทะเลได้รับความนิยมในกลุ่มของนักสะสมและผู้ที่ชื่นชอบไม้มงคล ก็มีการปั่นราคาในท้องตลาดจนสูงกว่าราคาปกติไปหลายเท่าตัว ทั้งยังมีการลักลอบขุดและตัดต้นเทียนทะเลตามธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง และด้วยเหตุที่ต้นเทียนทะเลนั้นเป็นไม้เติบโตช้า เมื่อถูกทำลายไปจึงมีจำนวนลดลงอย่างรวดเร็ว จากเดิมที่เป็นพันธุ์ไม้หายากอยู่แล้ว เลยยิ่งสุ่มเสี่ยงที่จะสูญพันธุ์มากขึ้นไปอีก ล่าสุดจึงได้มีการออกมาตรการคุ้มครองทรัพยากรไม้เทียนทะเลเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งโทษมีทั้งปรับและจำคุก และทุกคนที่พบเห็นก็สามารถแจ้งข่าวกับเจ้าหน้าที่กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้ตลอด 24 ชั่วโมง ดังนั้นใครที่คิดว่าจะไปหาขุดเอาตามริมทะเลแล้วมาเพาะเลี้ยงต่อที่บ้าน ตอนนี้คงต้องใช้วิธีหาซื้อต้นกล้าจากแหล่งเพาะพันธุ์ที่ถูกกฎหมายแทน
