ต้นออมเงิน ภาษาอังกฤษ AIbo – virens
ต้นออมเงิน ชื่อวิทยาศาสตร์ Syngonium podophyllum
วงศ์ ARACEAE
ต้นออมเงินเป็นพรรณไม้เลื้อยมีลำต้นเป็นเถาซึ่งมีรากยึดเกาะกับวัสดุอื่นๆเช่นไม้หลักไม้ยืนต้นลำต้นมีข้อและแตกรากออกมาจากข้อ ใบยาวประมาณ10-15เซนติเมตรใบกลมมนโคนใบเว้าลึกทำให้เกิดหูใบทั้งสองข้าง ปลายใบเรียวแหลมจึงมีลักษณะคล้ายถุงเงิน คนไทยโบราณจึงเชื่อกันว่าหากบ้านใดปลูกต้นออมเงินไว้ประจำบ้านทำให้มีเงินมาก เพราะต้นออมเงินถือเป็นไม้มงคลนามที่มีความหมายถึงการออมเงินและการเก็บหอมรอมริบหรือการสะสมเงินทองไว้ให้มากนั่นเอง
ความเชื่อเกี่ยวกับต้นออมเงิน ต้นไม้มงคล
ด้วยลักษณะรูปทรงของใบ ที่แลดูคล้ายถุงเงิน ทำให้คนโบราณมีความเชื่อว่าหากบ้านใดปลูกต้นออมเงินไว้ในบริเวณบ้านแล้วจะช่วยส่งเสริมดวงชะตาให้กับเจ้าของบ้านและผู้พักอาศัยได้สะสมเงินได้มากสมดั่งชื่อต้นออมเงิน ต้นออมเงินยังนิยมปลูกไว้เพื่อเสริมโชคลาภในการลงทุนต่างๆ อีกด้วยจึงมีผู้นิยมนำมาปักแจกันหรือใส่ไว้ในกระถางเล็กๆ ไว้บริเวณต้นทำงาน เพื่อช่วยเสริมสิริมงคลให้ทำมาค้าขึ้นเรียกเงินเข้าตัว กลายเป็นเศรษฐีจากน้ำพักน้ำแรง โดยการเก็บหอมรอบริบ การสะสมเงินทอง หรือการมัธยัสถ์รู้จักใช้จ่ายเงินทอง ไม่ใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่ายนั่นเอง
ควรปลูกต้นออมเงินบริเวณใดของบ้าน
ต้นออมเงินเป็นไม้ใบตระกูลไม้เลื้อยที่สามารถปลูกได้ทั้งในสภาพแสงแดดจัด และแสงรำไร ตำแหน่งที่ปลูกเพื่อเป็นสิริมงคลแก่บ้านและผู้อาศัย ควรปลูกต้นออมเงิน ไว้ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ใต้ร่มเงาไม้ใหญ่เพื่อให้ต้นออมเงินสามารถเกาะเกี่ยวเลื้อยบนลำต้นได้ และผู้ปลูกควรเริ่มปลูกในวันอังคาร เพราะโบราณเชื่อว่าการปลูกไม้เพื่อเอาประโยชน์ทั่วไปทางใบให้ปลูกในวันอังคาร
ส่วนประกอบของต้นออมเงิน
ลักษณะของลำต้น
เป็นเถาซึ่งมีรากยึดเกาะกับวัสดุอื่นๆเช่นไม้หลักไม้ยืนต้นลำต้นมีข้อและแตกรากออกมาจากข้อ ไม้คลุมดิน มีเหง้าใต้ดิน เส้นผ่านศูนย์กลางพุ่มประมาณ 25 เซนติเมตร
ใบ
มีลักษณะเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปหัวลูกศร ปลายแหลมติ่ง โคนเงี่ยงลูกศร ขอบหยักเป็นคลื่น แผ่นใบสีขาวอมเทา เส้นกลางใบและเส้นใบสีชมพูอ่อน ก้านใบสีเขียวอ่อน
สายพันธุ์ต้นออมเงิน
ต้นออมเงินเป็นชื่อเรียกสามัญของพืชในตระกูล ARACEAE ซึ่งมีอยู่หลากหลายสายพันธุ์ แต่ที่นิยมนำมาปลูกมากในเมืองไทย ได้แก่
- ต้นออมเงินใบตรงกลางเป็นสีขาวหรือเหลืองแล้วมีสีเขียวล้อมรอบ
- ต้นออมทอง ใบตรงกลางจะเป็นสีเหลือง และเส้นใบจะมีแดง
- ต้นออมนาคหรือต้นออมชมพู ใบและเส้นใบจะมีลักษณะสีเขียวสลับชมพู
- ต้นออมเงินด่าง ที่ลวดลายบนใบจะมีความแปลกแตกต่างเป็นพิเศษอันเนื่องมาจากความผิดปกติของเซลล์เนื้อเยื่อของใบ
- ต้นออมเงินแคระ ที่จะมีลักษณะลำต้นและใบขนาดเล็กกว่าปกติมาก ทำให้ใช้เนื้อที่ในการปลูกน้อยจึงนิยมนำมาไว้ประดับบนโต๊ะทำงาน
วิธีการปลูกต้นออมเงิน
การปลูกในแปลงปลูกเพื่อใช้ประดับตกแต่งบริเวณบ้านและสวน ควรทำร้านหรือซุ้ม เพื่อให้ลำต้นเลื้อยขึ้นไป โดยเตรียมหลุมปลูกขนาด 20 x 20 x 20 เซนติเมตร ใช้ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก : ดินร่วน อัตรา 1 : 2 ผสมดินปลูก ถ้าต้องการปลูกไว้เตี้ยๆ เป็นกอไม่ให้เลื้อยควรมีการตัดแต่งเถาหรือยอดให้สั้นอยู่เสมอและนิยมปลูกเป็นกลุ่มเพื่อให้ดูสวยงามเป็นกอ
นอกจากนี้ต้นออมเงินออมทองยังสามารถปลูกในน้ำได้อีกด้วย เพราะเป็นพืชที่ปรับตัวเข้ากับน้ำได้ดี ไม่จำเป็นต้องใช้กระถางเพื่อรองรับดิน สามารถนำไปปลูกในน้ำได้เฉกเช่นเดียวกับพืชอวบน้ำอื่นๆ เช่นพลูด่าง เป็นต้น
วิธีการดูแลต้นออมเงิน
ต้นออมเงิน ออมทอง ด้วยความเป็นพืชใบ จึงต้องการแสงสว่างและน้ำที่เพียงพอ เพื่อที่จะทำให้ต้นเติบโตอย่างสวยงาม ซึ่งหลายคนจะยังไม่ทราบเคล็ดลับข้อนี้
แสง ต้องการแสงแดดจัด หรือกลางแจ้ง หากปลูกในห้องควรอยู่ใกล้บริเวณที่มีแสงเข้ามาในบ้านเช่นริมหน้าต่าง ริมระเบียงน้ำ ต้องการปริมาณน้ำมาก ควรให้น้ำ สัปดาห์ละ 2 หน
ดิน ดินร่วนซุย ความชื้นสูง เพื่อให้พืชเติบโตได้ดี หากดินร่วนมากๆ จะทำให้ไม่ต้องให้น้ำถี่ พืชเติบโตได้ดีและเขียวชอุ่ม
ปุ๋ย ควรใส่ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก อัตรา 300-500 กรัม/ต้น ใส่เดือนละ 1-2 ครั้ง
ประโยชน์หรือสรรพคุณอื่นๆ ของต้นออมเงิน
ต้นออมเงินถือเป็นไม้ประดับตกแต่งและไม่จัดสวนที่ได้รับความนิยมมาทุกยุคทุกสมัยด้วยรูปทรงแปลกตา สีสันที่ดูเป็นธรรมชาติ และลวดลายบนใบที่มีเอกลักษณ์และมีศิลปะ จึงไม่แปลกใจว่าต้นออมเงินจะเป็นต้นไม่มงคลอันดับต้นๆ ที่มีคนนิยมปลูกมากที่สุด นอกจากนี้แล้ว ต้นออมเงินยังใช้เป็นต้นออมเงินฟอกอากาศได้อีกด้วย มอบความสดชื่นด้วยออกซิเจนให้กับบ้านได้เป็นอย่างดีเพราะจำนวนใบที่ค่อนข้างหนาแน่นและมีหน้าใบขนาดใหญ่ นอกจากนี้ต้นออมเงินยังนิยมใช้เป็นของขวัญของกำนัลให้กับญาติผู้ใหญ่ หรือหัวหน้าผู้บังคับบัญชาในโอกาสสำคัญๆ เช่นการได้รับการเลื่อนตำแหน่งอีกด้วย
